Vertebruloj

El Vikipedio

Saltu al: navigado, serĉo

Vertebruloj

Troveblo de fosilioj: mez-frua Kambrio ĝis nun

Thunnus thynnus

Biologia klasado

Regno:	Animaloj Animalia
(senranga filumo)	Kraniuloj Craniata
Filumo:	Ĥorduloj Chordata
Subfilumo:	Vertebruloj Cuvier, 1812

Klasoj kaj Kladoj

( fosiliaj klasoj kun * )

Senmakzeluloj Agnatha
Akantoduloj* Acanthodii
Plakodermoj* Placodermi
Kartilagaj fiŝoj Chondrichthyes
Ostaj fiŝoj Osteichthyes
Amfibioj Amphibia
Reptilioj Reptilia
Birdoj Aves
Mamuloj Mammalia

La Vertebruloj (latine Vertebrata) estas subfilumo de animaloj kies spino konsistas el vertebroj (endoskeletaj elementoj laŭlonge de la notokordo kaj flanke al la "spina kordo"), kaj kelkajn aliajn ecojn. Ili estas la plej junaj (ekde ordovicio), sed plej evoluintaj animaloj kun simetria korpo, bonegaj organoj de sensoj kaj plej perfekta nerva sistemo.

24-a de julio, 2004, BBC News: la plej malgranda fiŝo de la mondo Citaĵo: "...La plej malgranda, malpeza vertebrulo estis priskribita far usonaj sciencistoj. La nomo de tiu minifiŝo estas tena bebofiŝo [Schindleria brevipinguis] kaj grandas nur ĉ. 7mm..."

Ĉi-dekstre estas montrata la tradicia klasifiko de vertebruloj.

[redakti] Tradiciaj klasigoj

Laŭ Lamarko, Aristotelo jam dividis la bestojn jene:

Animaloj kun sango, nome
- Vivonaskaj kvarpieduloj
- Ovonaskaj kvarpieduloj
- Fiŝoj
- Birdoj
Sensangaj animaloj
- Moluskoj
- Krustacoj
- Testacoj
- Insektoj

Jam en 1794 Lamarko plibonigis tiun klasigon laŭ enhavo de sango, kiam ankoraŭ oni ne sciis kio ĝi estas, jene:

Animaloj kun vertebroj aŭ vertebruloj,
Animaloj sen vertebroj aŭ senvertebruloj.

Tiu ĉi lasta klasigo oni uzis dum multaj jardekoj. Sed jam antaŭe Lineo distribuis bestojn jene:

1a grado (koro kun du ventrikloj kaj sango ruĝa kaj varma), nome
- mamuloj
- birdoj
2a grado (koro kun unu ventriklo kaj sango ruĝa kaj malvarma), nome
- amfibioj (reptilioj)
- fiŝoj
3a grado (malvarma likvaĵo anstataŭ sango)
- insektoj
- vermoj.

[redakti] Vertebroj

Laŭ Lamarko posedo de spino indikas, ke oni havas perfektigitan skeleton kaj organizan planon de ĝi devenan; temas pri superaj animaloj, dum la malsuperaj animaloj malposedas perfektigitan skeleton kaj organizan planon, nome senvertebruloj.

[redakti] Referencoj

Lamarko (Lamarck), Filozofio zoologia, 1809. SAT-Broŝurservo, 1987. Tradukis Valo.

Elŝutita el "http://eo.wikipedia.org/wiki/Vertebruloj"

Kategorio: Vertebruloj